Phương pháp giáo dục

Trường Việt Anh theo đuổi mục tiêu giáo dục mới là phát triển những con người hiện đại. Những con người sau khi tiếp nhận được nhiều phạm trù khái niệm – trở thành những con người ham học hỏi, mềm dẻo, linh động, có sức sáng tạo, biết thay đổi, có sức chịu đựng, có tinh thần tự do để có thể đối diện với những tình huống thiếu chắc chắn và luôn thay đổi trong xã hội mà không bị mất phương hướng. Những con người có thể tạo ra những ý nghĩa khác biệt để đương đầu với những thay đổi trong môi trường sống và có khả năng đổi mới và định hướng cuộc sống trong xã hội. Những con người này có những đặc tính cụ thể là có kiến thức và sự hiểu biết. Biết áp dụng các nguyên tắc trí tuệ, trí tưởng tượng và khả năng tự suy nghĩ vào cuộc sống. Hơn nữa, họ đặc biệt có các nguyên tắc và thói quen đạo đức riêng để biết sống và quan hệ hải hoà với xã hội và đất nước; có tính liêm chính và chân thật.

Để đạt được mục tiêu trên, chúng tôi dựa vào việc nghiên cứu tâm lý giáo dục trẻ em và nghiên cứu cách thức bộ não con người hoạt động để đề ra cách học hiệu quả nhất để các em học sinh có thể đào sâu vào việc học và đưa vào chương trình nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại đang được áp dụng tại các nước tiên tiến, đặc biệt là ở Anh, Mỹ và Singapore. Những phương pháp này dựa trên một số định hướng chính về giáo dục sau:

  • Định hướng thuyết hành vi trong giáo dục
  • Định hướng thuyết xã hội trong giáo dục
  • Định hướng thuyết nhận thức trong giáo dục
  • Định hướng thuyết nhân văn trong giáo dục

Từ những định hướng trên chúng tôi áp dụng nhiều phương pháp giáo dục liên kết như:

Phương pháp học bằng biểu đồ tư duy: Dựa trên những nghiên cứu về cách thức não bộ hoạt động của Giáo sư Tony Buzan, phương pháp suy nghĩ bằng biểu đồ tư duy đưa ra những biểu đồ suy nghĩ đơn giản để học sinh có thể dựa sử dụng cả não trái và não phải trong học tập, dựa vào những biểu đồ đó phát triển suy nghĩ, tóm lược những ý chính và trình bày vấn đề của mình lưu loát hơn. Vì phương pháp này thân thiện với não bộ nên các em học sinh làm việc bằng phương pháp này sẽ thấy việc ghi nhớ bài dễ dàng hơn và việc học thú vị hơn.

Phương pháp phát triển Tư duy năng động: Trong chương trình giáo dục chúng tôi đưa ra những bài luyện tập để học sinh phát triển 2 phần chính của tư duy là khả năng tư duy và khả năng cảm xúc với 8 chiều kích tư duy sau:

Bốn chiều kích của khả năng tư duy:

  • Lưu loát: suy nghĩ ra càng nhiều ý tưởng càng tốt.
  • Nhạy bén: nhìn vấn đề từ nhiều khía cạnh, nghĩ ra cách để kết hợp thông tin tạo thành các giải pháp cũ và mới, sắp xếp thông tin.
  • Độc đáo: nghĩ ra những ý tưởng độc nhất vô nhị.
  • Phát triển: thêm hoặc cải thiện ý tưởng.

Bốn chiều kích của khả năng cảm xúc:

  • Tò mò: nảy sinh ý tưởng bằng cách lần tìm theo bản năng.
  • Phong phú: nghĩ đến những cách phong phú, phức tạp hơn để giải quyết vấn đề bằng cách liên kết thông tin, tìm dữ liệu bị mất và thiết lập lại các ý tưởng.
  • Tưởng tượng: hình dung và mô tả một điều gì đó chưa bao giờ xảy ra, tưởng tượng mình đang ở thời đại khác và tại nơi khác.
  • Chấp nhận mạo hiểm: phỏng đoán, bảo vệ ý kiến mà không lo sợ những người khác sẽ nghĩ gì.

Phương pháp kết hợp hài hòa giữa các môn học: Liên kết các chủ đề, các phương pháp học đa chiều vào trong các môn học để gắn kết, liên đới các môn học lại với nhau để trong Toán học có tiếng Anh, trong tiếng Việt có hội họa, có âm nhạc và có các bài học đạo đức… từ các liên kết này, các em học sinh học tập theo một quá trình như những lò xo xoắn ốc. Những chủ đề học tập sẽ được lặp lại ở các môn khác một cách hài hoà, nhuần nhuyễn tạo cho việc học dễ dàng và sâu sắc hơn.

Phương pháp quản lý lớp theo nhóm năng động: Giáo viên tạo lập một cộng đồng học tập, trong đó giáo viên học tập và học sinh cùng học tập với một môi trường thân thiện, hài hoà và tính kỷ luật cao. Từ đó, học sinh được phát triển trong yêu thương tính cộng đồng, niềm tự hào và trách nhiệm cao trong học tập và trong sự cộng tác chung với nhóm.

Phương pháp giảng dạy, trình bày để học tập: Phương pháp này được áp dụng rất thành công ở một số nước Tây Âu như Hà Lan, Thụy Sĩ, Thụy Điển… Với phương pháp này, các em học sinh theo sự hướng dẫn của giáo viên sẽ tự đi tìm kiến thức và tự soạn bài học theo những chủ đề khác nhau. Sau đó, các em sẽ trình bày, giảng giải lại trước lớp cho các bạn học khác. Như vậy, các em trở thành chủ thể chính trong lớp học chứ không phải là giáo viên và từ đó, các em sẽ nhớ bài lâu hơn vì sự chủ động và sự nghiên cứu sâu của chính mình. Đặc biệt, qua phương pháp làm việc này, các em trở nên tự tin hơn và suy nghĩ độc lập hơn.

Học theo chủ đề, đề án và thực nghiệm: Với các môn khoa học xã hội, học sinh được học tập theo từng chủ đề và nghiên cứu sâu các chủ đề dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Các em cũng được giao bài tập hoặc bài thực nghiệm làm việc theo từng nhóm với từng đề án riêng của môn học. Với phương pháp học này, việc thảo luận và hợp tác để tìm ra giải pháp cho vấn đề giúp các em phát triển khả năng học độc lập rất nhiều. Chính quá trình tự khám phá và thực hành, các em hiểu biết vấn đề sâu hơn là chỉ nghe giảng và chép bài.

Giảng dạy môn Phương pháp học và tự học:

Mỗi em học sinh đều có những khả năng trí tuệ riêng (multiple intelligence). Vì vậy, mỗi em học sinh cần tìm những phương pháp riêng phù hợp với trí thông minh của mình và hoàn cảnh học tập của mình. Môn phương pháp học và tự học giúp các em học sinh khám phá và nhận thức được chính bản thân mình, từ đó, áp dụng những phương pháp học phù hợp với mình để phát triển các khả năng sau:

  • Khả năng suy nghĩ độc lập và tư duy sáng tạo để day mê tìm hiểu khoa học và tri thức của nhân loại.
  • Biết chọn và áp dụng những phương pháp học hiệu quả nhất phù hợp với khả năng và bản tính của mình.
  • Biết tổ chức việc học một cách khoa học hơn để chủ động trong việc học tập.
  • Biết có trách nhiệm hơn với việc học của mình.

Học các nguyên tắc đạo đức qua tình huống và câu chuyện giáo dục: Bài học đạo đức được đưa vào các tình huống cụ thể có tranh minh họa và các câu chuyện đầy tính nhân văn để các em học sinh có thể thảo luận vấn đề và rút ra các nguyên tắc đạo đức cho chính mình. Chính những bài thảo luận không mang tính áp đặt này giúp cho học sinh suy nghĩ sâu sắc hơn và thực hiện các nguyên tắc đạo đức một cách tự giác hơn là bị ép buộc.

Phát triển nhân cách qua kịch nghệ và các chương trình sinh hoạt ngoại khoá: Kịch nghệ là một trong những phương pháp giáo dục thú vị và hiệu quả nhất dành cho các em học sinh thuộc mọi lứa tuổi. Các em học sinh được thường xuyên tham gia các chương trình kịch nghệ với những câu chuyện đầy tính nhân bản và bài học giáo dục cao với các vai diễn do chính các em đóng và biểu diễn. Từ đó việc nhận diện vấn đề đạo đức với các em trở nên tự nhiên và sâu sắc hơn. Ngoài ra, các chương trình ngoại khoá cũng được thiết kế để các em thông qua các trò chơi và buổi sinh hoạt được cọ sát hơn với các bài học thực nghiệm về xã hội và về cộng đồng của mình cũng như mối tương quan và sự liên đới của chính bản thân mình với xã hội.